Pelotte
Pelotte, een soort kaatsspel, is zonder twijfel de plattelandssport bij uitstek van de regio. Er komen gerenommeerde pelottespelers uit Navarra, waaronder de
'manistas' Retegui, Arretxe, Galarza, Bengoetxea, los hermanos Olaizola, Eugi, Martínez de Irujo o Abel Barriola, de 'palista' Óscar Insausti, en de 'remontistas' Jesús Ábrego, Raúl, de gebroeders Lecumberri, Kike Elizalde, Koteto Ezkurra of Iñaki Lizaso.
Deze traditie is zo diepgeworteld dat er maar weinig dorpen zijn die geen kaatsbaan hebben. Sommige zijn zelfs gevestigd in gebouwen met een traditionele architectuur zoals het geval is met de “Trinquete” te Elizondo. Over het algemeen is het op al deze banen mogelijk om na reservering te spelen.
De beroemdste kaatsbanen zijn de Labrit in Pamplona of de Euskal Jai Berri - Reyno de Navarra, in de dichtbij de hoofdstad gelegen plaats Huarte. Hier worden toernooien gehouden in verschillende categorieën en disciplines. Op de eerstgenoemde worden de disciplines mano (met de blote hand), pala (met slaghout) en remonte (met mandje aan de hand) gespeeld, en in het tweede wordt voornamelijk de remonte gespeeld. Deze discipline kent een meer dan honderd jarige geschiedenis en komt oorspronkelijk uit Pamplona. Elke spelvariant is weer een spektakel op zich dat verschillende elementen en kaatsbanen vereist, hoewel er altijd een gemeenschappelijke noemer bestaat, de pelottebal, die nog altijd ambachtelijk wordt vervaardigd.
Onder de meest populaire niet-officiële kampioenschappen dient de aandacht te worden gevestigd op het toernooi dat van augustus tot oktober wordt gehouden op de frontonbaan Leku-Ona te Mezkiritz, bekend als bost kirol (vijf spelen in het Baskisch, in verband met de mogelijkheid om vijf disciplines te zien: paleta goma, paleta cuero, pala corta, xare en mano) of de guante laxoa, welke in de maanden april tot en met augustus in Baztan- en Bidasoa-valleien worden gehouden.
Net als bij andere plattelandssporten worden bij het pelottespel ook weddenschappen gehouden. Deze oude traditie, waarmee men vroeger grond, vee en boerenhoeves verloor, is veranderd in één van de bijzondere onderdelen van het spektakel dat zijn maximale uitdrukking vindt in de manomanista finale .
Om als toeschouwer een pelottewedstrijd bij te wonen op één van de grote kaatsbanen dient u een entreekaart te kopen die een variabale prijs heeft afhankelijk van het kampioenschap en de categorie van de wedstrijden. Deze kan van 10 tot 50 euro bedragen, hoewel bij de grote finales de prijs zelfs drie keer zo hoog kan zijn.
Praktische informatie
