Koninkrijk van Navarra. Land van diversiteit.

Aan het begin van de Salazar- en de Aezkoa-vallei (in het noordoosten van de Navarrese Pyreneeën) strekt zich het grootste beuken- en sparrenbos van Europa, de Selva de Irati, uit.

De verschillende wandelpaden om het stuwmeer Irabia van dit spectaculaire woud lopen bergopwaarts naar het megalithische monument Azpegi of de Romeinse toren van Urkulu (1.438 meter). Hier kan men naar de taal van de dieren of naar het gestage gekabbel van het water luisteren. Irati is eveneens voorzien van rust- en picknickzones Irati is eveneens voorzien van rust- en picknickzones.

Ochagavía, één van de mooiste dorpen van de Pyreneeën van Navarra, verleent vanuit de Salazar-vallei toegang tot het woud van Irati. Ochagavía is een betoverende plaats met een middeleeuwse brug, smalle keistraatjes en verzorgde herenhuizen aan de beide oevers van de Anduña.

Op 4 kilometer van het dorp ligt het heiligdom van Nuestra Señora de Muskilda, een romaanse kapel uit de 12de eeuw Ook beschikt de plaats over een Interpretatiecentrum van de Natuur, waar men meer te weten kan komen over het ecosysteem, de leefwijzen en de tradities van de vallei. Op 13,5 kilometer van Ochagavía, aan de autoweg van Larrau, liggen de langlaufpistes van Abodi, die bij de oude schuilplaats Pikatua starten.

Ten westen van het bos Selva de Irati, dichtbij Orreaga/Roncesvalles, ligt de gezellige en charmante Aezkoa-vallei, met het grootste aantal hórreos, ofwel graanschuren, dat in Navarra bewaard is gebleven en met prachtige straatjes, huizen en plekjes, zoals de ruïnes van de oude wapenfabriek van Orbaitzeta, die boven een oude middeleeuwse ijzergieterij is opgetrokken en uitgeroepen tot Goed van Cultureel Belang (BIC).

Gastronomie
De gastronomie van deze Pyreneese valleien is een perfecte weerspiegeling van de levenswijze. Opmerkzaam zijn de gerechten van groot wild, rund- en schapenvlees, de paddestoelen, de nagerechten bereid van melk en de kaas.

Feesten en tradities
De rituele dansen ter ere van de Maagd Muskilda, in Ochagavía, zijn één van de oudste riten van de Navarrese Pyreneeën die jaarlijks op 26 juli (feestdag van de Heilige Anna) en op 8 september (Geboorte van de Maagd Maria) worden gehouden. Acht in het wit geklede dansers met belletjes en castagnetten dansen naast een harlekijn genaamd "el Bobo".

De negen dorpen van de Aezkoa-vallei doen elk jaar in de lente mee aan de bedevaart naar de Maagd van Orreaga, in het naburige dorp Orreaga/Roncesvalles In de bonte stoet lopen kruisdragers, in rouw gedompelde vrouwen, kinderen met bloemen, de burgemeesters en verscheidene jongedames uitgedost met de typische klederdracht van de vallei mee.