Nafarroako erresuma. Lur anitza

Arkeologia aztarnategi erromatarra da, eta Arellanoko hegoaldean dago, 6,5 kilometrora, Lizarratik kilometro gutxira. Haren lehenbiziko izena, "Aurelianum", izan zen udalerriaren leku-izenaren jatorria.

"Musen Villa" izenez ere ezaguna da, "Musak" agertzen dituen erromatar mosaikoaren aurkikuntza ikusgarria egin zenetik. Artelan hau Arkeologia Museo Nazionalean dago, baina bere jatorrizko kokalekuan horren kopia zehatza ikus daiteke. Izena mosaikoan dagoen bederatzi jainkosen eta euren maisuen iruditik heldu zaio.

Aurkitutako aztarnek agertu dutenez, villa hau K.o. I. eta V. mendeen artean sortu zen. Indusketei esker ardogintzarekin lotutako K.o. I-III. mende bitarteko gelak bereizi dira, baita geroko beste batzuk ere. Horregatik, luxuzko landa-etxebizitza izan zen, Cibeles eta bere semea eta maitalea zen Attis pertsonaia mitologikoen kultuari lotua. Aurkikuntza bitxienen artean ardoa dastatzeko zeramikazko ontzi bat dago, museoko ikonoa.

Bisitaldia eraikin moderno batean hasten da. 2.411 metro koadroko eraikina da, villaren erdigunean dagoena. Sarreran informazio orokorreko panelak daude, ibilbidean barna estrategikoki kokatuak dauden beste batzuen osagarri. Metalezko pasabide bat dago, gainerako lekuetara joateko. Handik, bi kolore desberdineko harri xeheak ikus daitezke, eraikuntza garaiko bi etapak bereizten dit ... [+ info]